Ord om fjell

Even Luseter les. Foto: Morten Kielland av Jan-Magnus Bruheim Mot blå djup av endeløyse lyfter seg berget. Bratt berg mot ditt stålblå auga. Her skal du gå gjenom livet kvar dag, kvar natt. Solflaumen øljar kring panna. Nattstjerna svalar og skin. Frå usedd kjelde går viljen som flødande sevjestraumar igjenom dine lemer. Føtene leitar blindt etter feste uppover berget på smale pall. Du veit i ei dirring at djupet ligg der nedunder. Syg med ein avgrunns dragnad, ventar ditt fall - Du kjem dit du ser. - Dag etter dag til den siste timen vil du beda um kraft til å vende auga mot dit du skal. Kjelde:  Innover viddene , Noregs Boklag, 1968, s. 54

Magnhild Bruheim les. Foto: Bernt Tordhol av Jan-Magnus Bruheim Dagen har gått til kvile og står ikkje upp att meir. Fuglane flyg mot skogen og roar seg i sitt reir. Barn knepper sine hender og søv i den gode fred. Ventar til morgonen vender attende - og tek dei med. Jamvel vinden har stilna - Sumarnatti er sval. Fjellgarden  drøymer i blådis og doggen fell over dal. Hovud ved hovud, som småborn søv blomane i si seng. Fivreld legg vengjene saman, kløveren søv utpå eng. Allting kvarast mot natti. Småkryp og dyr uti skog leitar seg natte-lege. Men ikkje ein fredlaus hug - Tankane flagrar or reiret søvnlause, utan kvil. Fører deg med seg dei mange endelaust lange mil. Tankane flakkar vide, vengjestilt - utan ljod. Det er som du gjæter ein bøling som aldri legg seg i ro. Kjelde: Vide er vegane, Aschehoug, 1960, s. 48

Synne Stensgård les. Foto: Per Bakken. av Jan-Magnus Bruheim Kvelden var så ljosleitt og berga så blå. Eg gjekk der fylt av glede for noko eg fekk sjå: Ei gullsky låg og sumde høgt over Karitind. Eg tok ho ned med augo og bar ho med meg inn. Eg stilte meg så varsamt og sa ikkje eit ord. Med gullskya i augo stod eg framfor ho mor. « Du strålar! »  sa ho undren og smilte varmt til meg. « Ser du? Det er ei gullsky, eg tok ho med til deg! »  Kjelde:  Om alle tre var like ... barnedikt , Noregs Boklag, 1975, s. 18

Magnhild Bruheim les. Foto: Morten Kielland av Jan-Magnus Bruheim Flyttfugleflokkar søkjer til andre strender, til land under framande himlar til venlege kyster elvar og store skogar. Men vender når våren kallar - kjenner dragnaden i seg til reiret under eit takskjegg, inn i ei røys inne i skogane ute på myrane uppe på fjellet eller i dalane. Der løynde reir ligg tome og ventar. Alle har kvar sin stad som dei dregst mot og finn i kvitrande heimkomeglede. Kjelde: Dikt i utval, Noregs boklag, 1981, s. 205

Synne Stensgård les. Foto: Morten Kielland av Jan-Magnus Bruheim Oppå ein koll stod det ei trehundreår- gamal toll. Dit kleiv eg ein dag og sat der og huska. Eg visste ikkje av at eg veikte eit troll! Men tolla var håret på hausen hans. Og no spratt det opp i ein lysteleg dans. Det ropa og rende og sprang som på glør: "Eg sovna i sytten- hundre-og-før, men aldri har eg hatt lus på meg før!" Dermed det flaug i ein rennande ring så storstein og småstein og grastorv og mose spratt rundt ikring! Men lusa var eg. Og eg klengde meg fast ned gjennom lia der barskogen båra og turrkvist knast. Meir vanvetug skyss har eg aldri hatt! Der bykste det over eit brådjupt gjel. Då miste eg taket og datt og datt - - Ei fossande fjell-elv frøydde nedunder og vaska berget med døn og dunder. Og hadde det ikkje vore så vel at eg skvatt til eg datt beint ned i senga og - vakna att, så ville eg drukna i ville fossen og attpå slege meg beint i...

Magnhild Bruheim les. Foto: Sigrun Eide av Jan-Magnus Bruheim Glad er fljugande ferdafuglen på heime-veg. Enda gladar er tanken min som finn til deg. Varm er stråla som soli sprænar mot aur og urd. Varmar enda er augnekaste frå unge brur. Mild er vindtonen der han tiskar i lauv og lyng. Enda mildar er voggesullen som mori syng. Mjuk er myrulli nordi morkom – ho står så stur, som stille, gråtande hjartesorgi til sviki brur. –  – – Mjuk er myrulli nordpå myrom, ho dubbar bljug –. Mjukar enn alt er kjærleikslengten i mannahug. Kjelde:  Stengd dør , H. Aschehoug & Co., 1941, s. 13

av Jan-Magnus Bruheim.  Synne Stensgård les . Synne Stensgård les Storskrytaren Foto: Morten Kielland Det gjekk eit bod gjennom skogen ein måneskinskveld: Haren vil drikke opp elva og lyfte eit fjell! Og alle dyra som budde nære og langvegs frå, dei strøymde saman om harepusen og ville sjå. Kattugla sat der med kloke augo utan eit ord. Ho tenkte berre:"Eg tykkjer kjeften er litt for stor." "Høyr!" hukra haren, "eg tømmer elva - om eg kjem til, og lyfter fjellet med eine labben - dersom eg vil. Men eg har tenkt meg om, må de veta, eg vil dykk vel: Drakk eg opp elva, så ville de tyrste beint i hel. Og om eg lyfte bort dette fjellet, som eg kan gjera, så hadde de ingen stad å vera!" Då svara dyra: "Det var vel omtenkte haretankar, men gjer det lell! For vi kan flytte til andre elvar og andre fjell." Han såg seg viktig til alle kantar og rundt ikring: "Ja, om e...

av Jan-Magnus Bruheim Synne Stensgård les  Foto: Morten Kielland Her oppe inni berg og urd straks ovanfor den tolla du ser, som rettar armar ut, der bur dei fæla trolla. Der har dei alltid halde til så lenge eg kan minnast, sjølv om det fleste ikkje trur at noko slikt kan finnast. Eg stabba tungt i snøen dit ein gong då eg var liten.  Og bratt det var og langt å gå,                                            men spør om eg var sliten! Mot himlen såg eg trolla stå straks over skogabrynet. Lell gjekk eg trygg og traska på og ansa ikkje synet. Du trur vel eg er modig? Nei, det er eg mest med munnen! Slik denne gongen og, men no skal du veta grunnen: For det som gjorde meg så trygg skal eg slett ikkje dylgje, det var den gode vissa, at eg hadde  far  til fylgje. Kjelde: Om alle tre var like..., Noregs Boklag, 1975, s. 7

Magnhild Bruheim les. Foto: Morten Kielland av Jan-Magnus Bruheim Langt nord i fjellom, i månskinsnet, sat det ein eldgamal fusse og let. Han sat der og hildra den bleike dverg og trolla ungmøy i band og berg. - - Der sat ho innstengd, med gull ikring. Alt var som utbleikte, gamle ting. Ho sjøl var utblømd. Ungdomen sveik. Togni var hard. Og dagen bleik. Gullrike var ikkje lukkeland -. Ho stunda etter ei barnehand. Eit levande lite som ropa mor. Men einsemdi gaper så stum og stor. Ho kan ikkje føde ei levande von, for gulle evnar kje avle bon. Ei morssjel ligg bundi i hold og hug. Det regnar så stilt ned i lauvfallskog -. Med regndropan klaska og haustvind let, sat ho åleine i lange net. Ungmøyan hildrast når trollmann læt. Dei høyrer kje hikste frå henne som græt. Dei ser berre gullskin og glimestein. Og månen som spelar i sylvslørd grein. Fjellveggen går upp, og tek dei inn. Rikdomen frøyser med steinmann-sinn. Der må dei lengte ei levetid...

Magnhild Bruheim les. Foto: Morten Kielland av Jan-Magnus Bruheim Det er slik ein vakker morgon då heile verda syng! Eg vassar i fjellkjørr og eine og over mose og lyng. Brått flaksar ei rype or lynget. Som om ho har skadd ein veng, brukar ho berre den eine, medan den andre heng. Eg er ikkje lett å lure, eg veit at ho gjer seg til fordi eg er nære reiret - Og eg blir ståande still. Ilt er å sjå og høyre korleis ho klagar seg. Eg freistar å herme låten, og ungane flokkast kring meg! Du trur meg vel ikkje kan hende? Eg veit ikkje kva du gjer. Men fem kyllingar renn gjenom lynget og kjem meg så nær, så nær! Det er mest så eg græt av glede for dette som eg får sjå. Rypemor treng ikkje reddast for reiret med alle dei små. Kjelde: Morgonglede: barnedikt, J. W. Eides forlag, 1986, s. 5

Magnhild Bruheim les. Foto: Morten Kielland av Jan-Magnus Bruheim Langt nordmed Liavatnet står det så stort eit tre. Ikkje ein mann i verda kan makte å hogge det ned. Om sju hundrad småborn gjekk i ein ring, dei greidde så vidt å nå i kring. Når brisen rører ved baret blir det ein mektig sus. Konglene raslar og ringlar, store som hundehus. På botnen av barnål-klufta fuglane byggjer og bur. Med ungane blir tretti tusen - eller det talet du trur. Eg stod der forundra og lydde - det var visst i fjor ein gong - og høyrde at alle fuglane kvitra, det var som om treet song! Greinene sopar himlen når det er nordanvind så skyene jagar som skræmde troll mot Jotunheimane inn. Det står der og fingrar med stjernor når himlen er nattdjup og klår, og fangar stjernskot i lause lufta og festar dei i sitt hår. Og det er det store treet - så veldigt og tungt eit tre at skuggen som eingong fall ned knuste ein titonns lastebil til ti tusen leiketybilar og femt...

Helga Rakstad Haugen les diktet . Foto: Rune A. Karlsen av Jan-Magnus Bruheim Dagen har gått til kvile og står ikkje upp att meir. Fuglane flyg mot skogen og roar seg i sitt reir. Barn knepper sine hender og søv i den gode fred. Ventar til morgonen vender attende - og tek dei med. Jamvel vinden har stilna - Sumarnatti er sval. Fjellgarden  drøymer i blådis og doggen fell over dal. Hovud ved hovud, som småborn søv blomane i si seng. Fivreld legg vengjene saman, kløveren søv utpå eng. Allting kvarast mot natti. Småkryp og dyr uti skog leitar seg natte-lege. Men ikkje ein fredlaus hug - Tankane flagrar or reiret søvnlause, utan kvil. Fører deg med seg dei mange endelaust lange mil. Tankane flakkar vide, vengjestilt - utan ljod. Det er som du gjæter ein bøling som aldri legg seg i ro. Kjelde: Vide er vegane, Aschehoug, 1960, s. 48

Helga Rakstad Haugen les diktet . Foto: Morten Kielland av Jan-Magnus Bruheim Når dagsens kav og møde synet blindar, når augo trøytnar og kan lite sjå og gjenom hugen går dei myrke vindar som bleikjer blad og blom og knekkjer strå, ris fjellheimen med sine tindar lyfte mot himmelblå. Innover – innover, vide ligg viddene der vi kan gå. Ein stad er det vidsyn. Der kan du vandre innover viddene i ditt sinn, til synet fangar dei andre, som skjelv for den same vind. Kjelde:  Innover viddene , Noregs Boklag, 1968, s. 14