24. mar. 2017

Høydalen

Sigmund Bråtet les diktet. Foto: Kjell Nyøygard
av Lars Runningen

Eg veit om ein fjelldal som svaler og erler
finn fram til kvar vår med sin kvitrande song,
og at den er ei av vår Jotunheims perler,
det sannar du nok om du kjem der eingong.

Det fyrste ein heftar seg ved er kanhende
eit vatn all dalen kan spegle seg i,
med bekker lik sylvband frå vienvang-lende
og lauvskog og fjellkjørr frå bergpall og li.

Ein kan også lenge før høgsumarleite
så ofte som vatnet ligg blekstilt eit bel,
sjå grasgrøne slågå med bufe på beite
som i ein fasett av ein veldig juvel.

Kanhende ein robåt glid ut ifrå støa
og stemmer til fjords ein vedunderleg dag
og rundar ein pynt under stupbratte høa
der lauvhenget skjelv for eit synnavind-drag.

Og fær du ein dag, i frå Tverrbytt-tjønnose,
sjå dalen som glimt av turkis og opal
med' fjellkjørra blør over kvitkaur og mose
da veit du, du finn ikkje vakrare dal.

Kjelde: Dikt i utvalg, 1995, s. 127

10. mar. 2017

Vandresang

Janne Langaas les. Foto: Morten Kielland
av Henrik Ibsen

Vi vandrer med freidig mot, 
vårt sinn er lett og rapp vår fot,
i høyden oppad, -  på fjellet, 
i dypet, ved fossevellet -
la veien gå, hvor hen den vil, 
vi vandrer frem med sang og spill.

Her er vi i Guds natur!
Som bekken vill i fjellets ur.
så stevner vi frem på ferden 
thi åpen oss ligger verden.
Og derfor vi som fuglen glad, 
vil juble høyt i sky vårt kvad.

Vi er jo en lystig flokk, 
av mål og sanger har vi nok.
La storme det kun på fjorden, 
la true med lyn og torden.
Vi fukter strupen, går vår gang
og hilser fjell og fjord med sang.

Kjelde: Dikt, Bokklubbens lyrikkvenner, 1991, s. 139

3. mar. 2017

Å, kunde jeg som jeg vilde

Endre Skjåk les.
Foto: Merete Byrøygard
av Theodor Caspari

Å kunde jeg - som jeg vilde -
lik lynget i fjell og li -
forvandles i fargespillet,
når livsdagen er forbi!
   Forklares i lys og lue,
i perler, i blod, i gull -
og legge meg trygt til tue
og drømme meg ned i muld! -

Å blomster, var dødens gysen
som eders så fin og lett,
en flakkende fager lysen
i bladenes tandre nett! -
   Og var det de yre vinde
der oppe i viddens sal
som sang meg, når kveld var inne,
den dempede dødskoral! -

Ja, kunde så lyst jeg smile
som løvskogen gul og varm,
så villig den går til hvile
ved fjellenes dypblå barm! -
   Og fange de hvite fnokker
så stille og uten nag
til avskjedens aftenklokker
som den en septemberdag! -

Kjelde: Dikte i utvalg, Ernst G. Mortensens forlag, 1945, s. 92

17. feb. 2017

Stemning

Merete Byrøygard les. Foto: Ukjend
av Jakob Sande

Vårbleik måne i aust over snø og skinande skare,
snøgge, krossande far etter rev og rømande hare.

Veikt og skimrande ljos gjennom bleike, kveldstille stunder,
kvite, toppande skavlar med skuggen sovande under.

Audt og einsamt i fjell går eit myrkt og kvervande skifar,
mjuke, tagale spor av to nær og jamsides skipar.

Ven, eg høyrer din pust som ein livsens straum ved mi side,
skuggen ser eg ved min over snøen leikande glide.

Ven, snart er natta vår, og din veike fot skal få kvile,
lunt og trygt i min arm skal du trøytt og lukkeleg smile.

Kjelde: Jakob Sande: Dikt i samling, Gyldendal Norsk Forlag, 1998, s. 211

10. feb. 2017

Oppi Vigga

Aud Hove les. Foto: Morten Kielland.
av Tea Kummen

No stig eg ned i frå fjell til dal. Her attanfor ligg den stille klåra,
der er kje  f u s k e t  for pengar fal,
men helsebot for ein sjuk og såra.

Og småe tjønner og bekk og bre,
dei dreg ein sukk no i nattestunda.
Tru om dei drøymer, ell' kva det er
dei strir med her og når auga blundar?

Tru dei har samvit som røyver på
seg no, og geispar mot morgontimen?  - 
som skvett og skvamplar og røyner på
når fjellet ventar på solgull-glimen?

Ska' tru om vidda har hjarteklump
der innom yta i brune barmen?
Eg tykte mest at eg høyrde dump
og kakking her nordi Aursjokvarmen  -  .

Teg still min tanke. Dra skoen av
og stig på kne her på vesle tuva.
For sola sprett over hei og hav,
og no tek myrulla til å duva  -  .

Kjelde: Årbok for Gudbrandsdalen 1952, Dølaringen boklag, 1994, s. 114

27. jan. 2017

Krystallen

Lisbet Lid Venås les sitt eige dikt. Foto: Merete Byrøygard
av Lisbet Lid Venås

Krystallen blenkjer i
berget einstad
for vind og for ville fuglar
men sjeldan for menneskeauga.
Og snaufjellet breier seg milevidt
einsleta, magert,
utan eit under.
Stein er det nok av
og ord er det nok av
- haugar av ord
gråe som berg.


- men ein hende gong
finn du krystallen
gjennomskinleg ligg han i handa
speglande av alt ljos
- og  ein hende gong
kjem deg til møtes
det gode ord
som veg tungt
og søkk djupt
og gjev deg ei varig glede
klår
som krystall.

Kjelde: Bålet, Fonna forlag, 1976, s. 11

13. jan. 2017

Heimstaden

av Olav Øygard

Eg veit meg ein stad mellom nutar og fjell
med stupbratte lid, der som fjellbekkjer fell.
Sigrun Eide les diktet. Foto: Sigrun Eide
Der ofte det bles frå den iskalde pol;
men stundom der vermest av midsumarsol

Ja fjellet det stig no so høgt og so hardt
der fram for vårt auga i grått og i svart.
Men innunder stend ho den skogklædde lid
so lysande fager ved høgsumartid.

I dalen der nede der ligg han vår gard
og det er no arven frå far etter far.
Um jordi er mager og skrinn til å sjå,
ein likevel vokster av henne kan få.

6. jan. 2017

Mere fjell

Janne Langaas les. Foto: Morten Kielland
av Rolf Jacobsen

Av og til
må noe vare lenge,
ellers mister vi vel vettet snart,
så fort som allting snurrer rundt med oss.
Store trær er fint
og riktig gamle hus er fint,
men enda bedre -
fjell.
Som ikke flytter seg en tomme
om hele verden enn forandres
(og det må den snart),
så står de der
og står og står
så du har noe å legge pannen inntil,
og kjøle deg
og holde i noe fast.

Jeg trivs med fjell.
De lager horisonter
med store hugg i,
som de var smidd av smeder.
Tenk på: - Den gamle nupen her har stått som nå
helt siden Haralds-tiden.
Den sto her da de spikret en arming fast til korset.
Som nå. Som nå.
Med sildrebekker på og lyngkjerr og den store
bratte pannen
uten tanker i. Den sto her
under Belsen og Hiroshima. Den står her nå
som landemerke for din død, din uro,
kanskje dine håp.
Så du kan gå derbort og holde i noe hardt.
Noe gammelt noe. Som stjernene.
Og kjøle pannen din på den,
og tenke tanken ut.
Og tenke selv.

Kjelde: Samlede dikt, Gyldendal, 1999, s.323

16. des. 2016

Eg er der lell

av Finn Sandum

Finn Sandum les. Foto: Merete Byrøygard
Eg fann att ei heimbygd som ein gong var mi
Eg gjekk på dei gamle stier
Eg kom som ein framand frå gamal tid
ein gamal frå bortgløymde tider

Der gjekk eg blant nedgrodde murar
og leita etter ein song
som eg høyrde på solskinnsturar
blant folket som levde ein gong

Eg kvilde min fot på ein stein ved ein veg
eg såg mot mi himmelrand
bak blånar i rymda eg såg etter deg
men fann ikkje lenger di hand

Eg sat der åleine da kvelden seig på
og kveldssola sokk bak vårt fjell
Eg spurde meg sjølv: Skal eg bli eller gå?
-Om eg går, så er eg der lell

derfor, Finn Sandum Forlag 2016

2. des. 2016

Fjell-Norig

Sigmund Bråtet les . Foto: Merete Byrøygard
av Olav Aukrust

Du salme i skogen, der vindsus syng
kvar linnvêrs natt,
du helsing frå villmark og végras og lyng -
støtt kjem du att.
Frå brisken den beiske og fine og stride,
frå fjellheim og viggur og vindheimar vide
kjem du, mitt hjarta til sorg og til trøyst,
du Fjell-Norigs inste, upphavlege røyst.

Du gufs av det norske, du ånd ifrå fjell -
di klage er mi.
Um ingen deg høyrer, eg høyrer deg lel,
og veit kva du lid.
Dei runer som gudgjevne her berre ljomar,
dei lengslur som her einast skin og ber blomar
ved aurgamal ile som her berre vell -
dei er det du syng um, du vindsus frå fjell.

Du høyrest av dine ved dag og ved natt,
du utesus.
Um folket ditt svik deg, kom sterkare att -
fyll vårt hus!
Å døyp oss i vårdagars dom over døden,
til kveik att på nytt av den norrøne mjøden, -
du gufs frå det høge som her vil bli storm;
lyft elden vår eigen, i ånd og i form!

Du fengje vårt inste og føre oss dit
som lengslune gjeng!
Det tindrar av bjørk, og det lyser av kvit
skogstjerne-eng - -
Det tek som når tora og storskri'u rullar,
det møter med barndom og bestemorsullar,
med fimleik og svle og urtids vin, -
og langleite blånar, og høgfjell skin!

Di klage forklagar oss, klumsa eg stend, -
gjev tol, gjev tol!
din djupaste løyndom er liv lage enn:
du skapte vårt mål.
Og du einast difor er etter vårt ynde:
vår lengting og lagnad, vårt lende og lynde,
det talar du ut um, og sjølve vårt kall
kann den lyde ut som er heilt i ditt vald.

Dei menn som um Fjell-Norig endå held vakt,
dei kjenner deg vel.
Alt folket skal eingong med glans av di makt,
med midtsamla sjel,
sin heimvegen velja og livsvoni vinne,
og tavlun' i graset då att skal me finne -
og då skal vår folkeånd gjeste sitt folk
og Fjell-Norig fagne sin fulltrugne tolk.

Kjelde: Dikt i samling, Gyldendal, 1967, s. 493

Végras: Skoggras, villgras