Innlegg

Fjell-Norig

Bilde
av Olav Aukrust

Du salme i skogen, der vindsus syng
kvar linnvêrs natt,
du helsing frå villmark og végras og lyng –
stødt kjem du att.
Frå brisken den beiske og fine og stride,
frå fjellheim og viggur og vindheimar vide
kjem du, mitt hjarta til sorg og til trøyst,
du Fjell-Norigs inste, upphavlege røyst.

Du gufs av det norske, du ånd ifrå fjell –
di klage er mi.
Um ingen deg høyrer, eg høyrer deg lel,
og veit kva du lid.
Dei runer som gudgjevne her berre ljomar,
dei lengslur som her einast skin og ber blomar
ved aurgamal ile som her berre vell –
dei er det du syng um, du vindsus frå fjell.

Du høyrest av dine ved dag og ved natt,
du utesus.
Um folket ditt svik deg, kom sterkare att –
fyll vårt hus!
Å døyp oss i vårdagars dom over døden,
til kveik att på nytt av den norrøne mjøden, –
du gufs frå det høge som her vil bli storm;
lyft elden vår eigen, i ånd og i form!

Du fengje vårt inste og føre oss dit
som lengslune gjeng!
Det tindrar av bjørk, og det lyser av kvit
skogstje…

Møllergutten

Bilde
av Henrik Ibsen

Hvor fossen suser i sommernatt
henover elvebundens stene,
mens tåken glider ad elv og kratt,
der sidder Møllergutten ene; –
Imellem  oreløvet titter ind
en sneblek lysning udav måneskinn,
     spredende der
vennlig sitt skjær
henover nattens tause scene.

Det er så  sildig en  torsdagskveld,
fra fjellet  hulderslotten klinger,
og  Fossegrimmen i strømmens veld
de  gyldne harpestrænge svinger, –
og Møllergutten lytter til dens Spill,
tyss, hør! da bever, som en gjenlyd mild,
     hulderens sang
     fossharpens klang,
lett båren hen på nattens vinger.

Og det er  Thorgjerd som lokker fram
sin feles underlige kvedde,
for han har  offret det sorte Lam
til Fossegrimmen hist dernede,
og derfor har han også spillet lært,
og derfor lyder fra hans bue sært
     skovtoppens Suus
     fjeldbekkens brus
med hulderlokk og  lurens kvede!

Men livet tykkes ham koldt og mat
og uten  gammen nu derhjemme,
thi hva han hørte og så inatt
det kan han aldri mere glemme, –
og derfor strømmer fra hans strenger hvad
hans lengsel…

Fjell lokkar ikkje meg lenger

Bilde
av Olav H. Hauge
John Nyutstumo les

Fjell lokkar ikkje meg lenger.
Eg har levt lenge nok millom kalde bredar.
Enno leitar eg meg fram i skogane, lyder
til haustvinden, stoggar ved tjørnane,
fylgjer elvane. Endå seint på året
kan du finna bær der.
Fjell lyt du yver skal du koma lenger.
Nutane fær stå der dei stend méd.

Janglestrå, Det Norske Samlaget, 1980, s. 283

Lat meg då vandre

Bilde
av Aslaug Vaa

Stundene
då eg drakk meg utyrst
av livets kjelde,
kjem att og att
og lyser over mitt livs ulende
som eit Himalaya.
Dei fjerne tindar
i snjoglansen ovanfor voksterlina
er mine mål.

Lat meg vandre
som ein liten på jord,
- eg må fomle og bie
- og må finne dei små stigar,
nesten usynlege
til mitt Himalaya.

Kjelde: Aslaug Vaas beste, Samlaget, 1993, s. 43

Vinteren har gløymt att

Bilde
av Olav H. Hauge
Janne Langaas les

Vinteren har gløymt att kvite kyr i fjellet,
der beiter dei i grøne hall.
Men vårsoli og graset er for sterke,
dei magrast for kvar dag.

Kjelde: Dropar i austavind, Noregs Boklag, 1966, s. 33.

Heimhug

Bilde
av Jan-Magnus Bruheim

Flyttfugleflokkar
søkjer til andre strender,
til land under framande himlar
til venlege kyster
elvar og store skogar.

Men vender
når våren kallar -
kjenner dragnaden i seg
til reiret under eit takskjegg,
inn i ei røys
inne i skogane
ute på myrane
uppe på fjellet
eller i dalane.

Der løynde reir
ligg tome og ventar.

Alle har kvar sin stad
som dei dregst mot
og finn
i kvitrande heimkomeglede.

Kjelde: Dikt i utval, Noregs boklag, 1981, s. 205

Vårblå himil i mars

Bilde
av Olav Aukrust
Even Lusæter les

I stekkja, nedsnøa fjellskog gøymde,
var kjervi utrivne, lasset lesst.
Eg låg på lauvlasset, dorma, drøymde,
og morgonstjerna stod bleik i vest.
Og hesten lunka, og bjølla singla,
det song so vakkert i massing-dingla:
Å linge-ling, linge-linge-lan-
tobak og pipe, so går det an!

Eg låg på ryggen og såg på røyken
vart blåe risar og rare dyr.
Og heid og himil og eg og øyken
og alt ikring oss vart eventyr.
Kva er so gufsande friskt og godt som-
og mildt og drivkvitt og reint og blått som-
- å linge-ling, linge-linge -lei-
ein vårblå himil og mars på heid!

Det skein og blenkte so hål ein blåne,
der slede-meian' på vegen rann.
Og uthengd var det so blank ein måne,
og alt var vakkert og vel i stand.
Det var so inderleg mjukt og mildt, at
det rann so inderleg mjukt og stilt, at
- å linge-ling, linge-linge-lo-
all skog og vigge som fjetra stod.

Og grønt var lasset, og kvit var skogen,
og raud var himil'n i aust å sjå.
Og mi var stundi, og vårleg hugen,